ORATORIOS / ORATORIA

DROGA NADZIEI

Części oratorium:
1.  Uwertura - „Ucisk Izraela”
2. "Oto jestem Panie” - modlitwa Mojżesza
3. "Przejście anioła smierci”
4. "Pan mocą moją” - modlitwa dziękczynna matki
5. "Alleluja”
6. "Dziękczynna pieśń Miriam”
7. "Dekalog”
8. "Kult złotego cielca”
9. "Pieśń pokutna”
10. "Prawo moralne”
11. "Zaśpiewajcie Panu nową pieśń”

"Droga nadziei” to utwór oparty na tekstach biblijnych, którego treścią jest trudna, pełna zwątpienia, buntu i pytań o sens ludzkiego cierpienia, droga narodu wybranego do Ziemi Obiecanej. Jako przewodnika Bóg powołuje Mojżesza-pasterza, który spędził 40 lat na pustyni, z dala od codziennych udręk niewoli egipskiej. To Mojżesz prowadzi dialog z Bogiem. On przekazuje ludziom wolę Bożą. On słyszy przestrogi. On pokazuje dawane z góry znaki, które mogą pomóc iść drogą dobra i miłości, on podpowiada, jak dokonywać słusznych wyborów. Jego „ustami” w kontaktach z ludem staje się Aaron, w którego przeobraża się inny solista. Ale zło jest bardziej atrakcyjne i łatwiej osiągalne. Błyszczy i można je zdobyć natychmiast, co przysparza radości, dając ułudę zwycięstwa. Kusi i często zwycięża.
Zostają rozbite tablice Dekalogu. Złoty Cielec budowany z materialnych ofiar nie ma ducha. I choć Bóg jest miłosierny i przebacza, wędrówka wydłuża się do 40 lat błądzenia po pustyni. Ludzkości na następne tysiąclecia pozostaje dziesięcioro przykazań i prawo moralne. Czy jako ludzkość potrafimy korzystać z tej nauki? Czy nie zdarza się każdemu z nas błąkać bezradnie i błądzić? Czy zapędzeni w kierat codzienności nie borykamy się z takimi samymi pytaniami o sens własnych życiowych dróg i ścieżek, na które wchodzimy zmęczeni, zrezygnowani, skuszeni łatwymi wyborami tanich błyskotek?


Uwertura zapowiada dramat współczesny. Jako żywo przywołuje w pamięci takie obrazy jak Hiroszima, Nagasaki, World Trade Center. Prowadzone przez solistów dialogi z chórem i pełne napięć partie solowe, wprowadzają w treść dramatycznych wydarzeń biblijnych: ucisk Izraela, powołanie Mojżesza, plagi egipskie, przejście anioła śmierci, wyjście z Egiptu, dekalog - rozbicie tablic, kult złotego cielca, przyjęcie prawa moralnego, poszukiwanie, gubienie się i odnajdywanie na nowo drogi do „Ziemi Obiecanej", drogi do ładu moralnego i spełnienia boskich obietnic.

 

Oryginalnym, nieustannie zaskakującym swą głębią i urodą tekstom biblijnym autor przydaje blasku znakomitą muzyką. Wykorzystując różnorodność muzycznej stylistyki, nie pozwala na zdominowanie całego utworu, narzucającą się, jako oczywistą, klasyczną monumentalnością formy, którą mogłaby sugerować Biblia i drugie źródło twórczej inspiracji - nauka moralna płynąca dla ludzkości z doświadczanych przez nią ataków zła, nienawiści i terroru. Janusz Kohut sięga do korzeni muzyki żydowskiej, „cytuje” muzykę pasterską, wprowadzając do oratoryjnego instrumentarium pasterską trombitę oraz biały głos Józefa Brody. Z dużą swobodą posługuje się również językiem muzyki, jaką dał nam XX wiek, zarówno w jej wersji popularnej, jak i w poszukiwaniu brzmień niekonwencjonalnych (preparacja fortepianu). Ta muzyczna wielowątkowość czyni utwór bogatszym i na tyle interesującym, że każdy może odkryć w nim swoje muzyczne fascynacje.

 

Prawykonanie oratorium zrealizowane zostało w 1998 roku w Kościele Św. Józefa Robotnika w Oświęcimiu. Było również wykonywane w Katowicach i Bielsku-Białej. Fragmenty były prezentowane na Placu Św. Piotra w Rzymie w 2000 roku podczas Narodowej Pielgrzymki Wielkiego Jubileuszu.

 

Wykonawcy:
Beata Bednarz, Ewa Uryga, Józef Broda, Mieczysław Szcześniak (Jorgos Skolias)
Janusz Kohut, Radosław Kuliś, Ryszard Styła
Chór i Orkiestra Filharmonii Śląskiej w Katowicach
pod dyrekcją Mirosława Jacka Błaszczyka

GOŚĆ OCZEKIWANY

gosc_oczekiwany1.jpg

Części oratorium:

1. Uwertura

2. Interesa

3. Pomoc dla Kurka

4. Marzenia Społecznika

5. Morały Dewotki

6. Dziennikarz

7. Rozpacz Kurka

8. Oczekiwanie i wizyta Dziada

9. Modlitwa Zośki

10. Filip zaprasza Jezusa

11. Przygotowania do uczty

12. Rozważania Rokity

13. Wieści gminne

14. Uczta

15. Pretensje Filipa

16. Powód¼

17. Finał - Bóg tak umiłował świat

Gość Oczekiwany - oratorium beskidzkie
według dramatu Zofii Kossak

 

Muzyka - Janusz Kohut
Adaptacja tekstu - Aleksandra Chrystowska

Oratorium „Gość Oczekiwany” to barwna i grająca w duszy opowieść o Jezusie chodzącym po świecie i zaglądającym do ludzkich domów. Opowieść o kłótni sąsiedzkiej staje się punktem wyjścia do głębszej refleksji na temat ludzkich postaw wobec najwyższych wartości. „Trzeba wierzyć – pisała we wstępie do „Gościa Oczekiwanego” Zofia Kossak – że w tej pozornie naiwnej sztuce zawarta jest prawda. Jezus istotnie przychodzi do każdego, kto Go wezwie, ale rzadko gdzie dłużej zostaje.” To stwierdzenie staje się kluczem do zrozumienia uniwersalnych treści, które niesie ze sobą utwór „Gość Oczekiwany”.

 

Ludzie, do których Bóg przychodzi, reagują różnie, jak różna – powierzchowna lub głęboka, jest ich wiara.
Prawykonanie oratorium miało miejsce podczas II Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Sakralnej "Sacrum in Musica" w Bielsku-Białej w 2001 roku. Utwór był również wykonywany w Bazylice Bożego Miłosierdzia w Krakowie - Łagiewnikach w 2002 roku, uświetniając konsekrację sanktuarium przez Jana Pawła II. Poza tym "Gościa Oczekiwanego" mogliśmy usłyszeć także w katedrze w Gliwicach i w Opolu oraz w Kościele Wniebowstąpienia Pańskiego w Warszawie, gdzie został uznany wydarzeniem artystycznym 2003 roku, a także w listopadzie 2004 roku w Pałacu w Wilanowie. Koncerty spotkały się z bardzo serdecznym przyjęciem i zainteresowaniem ze strony publiczności.

Wykonawcy:

Soliści: Beata Bednarz, Madzia Krupa, Anita Maszczyk, Ewa Uryga, Piotr Kusiewicz, Ireneusz Miczka, Adam Szerszeń, Janusz Szrom, Adam Zdunikowski, Jacek Wójcicki
Soliści - instrumentaliści: Konrad Basiuk, Józef Broda, Grzegorz Gryboś, Janusz Kohut, Radosław Kuliś,

Kapela góralska "Grojcowianie"

Zespół Śpiewaków Miasta Katowice "Camerata Silesia" pod dyrekcją Anny Szostak

Orkiestra Gliwickiego Teatru Muzycznego pod dyrekcją Mirosława Jacka Błaszczyka

ŚWIĘTY PIOTR

Części oratorium:
1. Uwertura - Kantyk Zachariasza
2. Magnificat
3. Wniebowstąpienie
4. Pięćdziesiątnica
5. Trzy tysiące dusz
6. Uzdrowienie chromego
7. Sanhedryn I
8. Ananiasz i Safira
9. Sanhedryn II
10. Szymon Mag
11. Opowieść Tabity
12. Objawienie na dachu
13. Uwolnienie z więzienia
14. Opoka

Oratorium ŚWIĘTY PIOTR, oparte na tekstach "Nowego Testamentu", jest utworem przedstawiającym narodziny Nowego Kościoła. Naród izraelski oczekuje Mesjasza, który przyniesie wyzwolenie spod panowania rzymskiego, dlatego też Jezus z Nazaretu przynoszący królestwo "nie z tego świata" zostaje odrzucony. Po Jego śmierci i zmartwychwstaniu apostołowie i uczniowie ze strachu przed represjami zamykają się w Wieczerniku. Dzień Pięćdziesiątnicy przynosi nową rzeczywistość - zesłanie Ducha Świętego. Zawiedzeni i przestraszeni dotąd apostołowie wychodzą na ulice Jerozolimy i odważnie głoszą Ewangelię. Po pierwszym kazaniu Piotra, prostego rybaka, nawraca się 3000 ludzi. Prócz wielu darów Ducha Świętego apostołowie otrzymują także dar mówienia obcymi językami. Piotr staje się jak wyznaczył go sam Mistrz "Opoką, na której zbuduję mój Kościół, a bramy piekielne go nie przemogą" (Mat 16,18). Dobra Nowina głoszona przez apostołów rozprzestrzenia się. Pierwsi chrześcijanie pozostają ze sobą w jedności, okazują sobie nawzajem wielką miłość i troskę. Posiadane dobra dzielone są według potrzeb. Prosta nauka, oparta na miłości, jest jednocześnie bardzo radykalna, czego przykładem może być kara poniesiona przez Ananiasza i Safirę za kłamstwo (Dz 5, 1-11).


Treść oratorium odzwierciedla duchową przemianę Piotra, pozostałych apostołów i nawróconych. Pokazuje czas narodzin Nowego Kościoła, prześladowania pierwszych Chrześcijan i ostateczne zwycięstwo Ewangelii.
Prawykonanie oratorium "Święty Piotr" odbyło się 10 pa¼dziernika 2004r w Kościele Św. Maksymiliana Kolbego w Bielsku-Białej podczas uroczystego koncertu z okazji Dnia Papieskiego. Było także wykonywane w 2005 roku w Bazylice Opatrzności Bożej w Wilanowie. Koncerty spotkały się z dużym zainteresowaniem ze strony publiczności.

 

Wykonawcy:
Krystyna Prońko, Ewa Uryga, Marek Bałata, Janusz Szrom
Akademicki Zespół Muzyczny Politechniki Śląskiej
przygotowanie chóru Krystyna Krzyżanowska-£oboda
Bielska Orkiestra Festiwalowa
Piotr Baron - dyrygent